طراحی های ایوان شیشکین از منظره

طراحی های ایوان شیشکین از منظره مجموعه‌ای از بازتولیدهای با کیفیت از طرح‌ها و اسکیس‌های آماده‌ شده است. در نهایت یادداشت‌های انتقادی تحلیلگر درباره تکنیک و روش طراحی آورده شده است.

کتاب‌ها و آلبوم‌های تخصصی «طراحی» و «آمادگی تصویری» در موضوع منظره، گونه‌ای میان‌آکادمیک و کاربردی‌اند که هم‌زمان جنبه آموزشی تکنیکی  و جنبه پژوهشی ـ تاریخی  را دنبال می‌کنند.

این متون معمولاً دو مخاطب اصلی دارند که عبارتند از هنرجویان و خودآموزانی که به‌دنبال ورود سریع و عملی به تکنیک‌های طراحی منظره‌اند، و دیگری پژوهشگران هنر و تاریخ هنر که به اسکیس‌ها، طراحی‌های مقدماتی و روابط بین طرح‌واره و اثر نهایی در کار یک استاد (مثلاً شیشکین) علاقه‌مندند.

آلبوم‌های توصیفی ـ تصویری به‌ویژه هنگامی که شامل مجموعه‌ای از طراحی‌های گرافیکی باشند، منبع ارزشمندی برای بازسازی فرآیند خلاقه هنرمند ــ از ایده اولیه تا پیاده‌سازی نهایی ــ فراهم می‌آورند؛ ازاین‌رو این نوع کتاب‌ها هم در آموزش تصویری و هم در مطالعات تحلیلی تاریخ هنر جایگاه مهمی دارند.

در سطح بین‌المللی، گونه آلبوم‌محور طراحی منظره دانش بصری مخاطب را تقویت می‌کند و به‌عنوان پلی میان «راهنمای مهارتی» و «مونوگراف تحلیلی» عمل می‌کند.

نمونه‌های شاخص این سنت عبارت‌اند از آلبوم‌های تصویری اختصاصی درباره نقاشان منظره در روسیه یا اروپای غربی، که ضمن بازانتشار طراحی‌ها، متن‌های کوتاه پژوهشی درباره دوره کاری و روش استاد ارائه می‌دهند؛ ترکیبی که هم برای کارگاه‌های آموزشی و هم برای مطالعات میدانی در موزه‌ها سودمند است.

درباره کتاب

اثر شامل مقدمه‌ای کوتاه درباره زندگی و جایگاه هنری ایوان ایوانوویچ شیشکین (Ivan Ivanovich Shishkin — Иван Иванович Шишкин، ۱۸۳۱ تا ۱۸۹۸)، است. سپس مجموعه‌ای از بازتولیدهای با کیفیت از طرح‌ها و اسکیس‌های آماده‌شده توسط شیشکین و در نهایت یادداشت‌های انتقادی تحلیلگر درباره تکنیک و روش طراحی آورده شده است.

نسخه فارسی انتشارات یساولی همان ساختار مرسوم آلبوم‌های هنری را دنبال می‌کند: ترکیب تصاویر کیفیت‌دار با یادداشت‌های توصیفی که خواننده عمومی و دانشجوی هنر را هم‌زمان تأمین نیاز می‌کند.

از منظر محتوایی، مزیت این کتاب در فراهم‌ساختن دسترسی سریع و متمرکز به مجموعه‌ای از طراحی‌های شیشکین است؛ امتیازی که برای دانشجویان طراحی، مدرسین هنر و پژوهشگران تاریخ هنر بسیار ارزشمند است چون امکان مطالعه مستقیم فرایند بصری یک استاد منظره را در اختیار مخاطب قرار می‌دهد (مثلاً روند شکل‌گیری درخت، بازنمایی بافت چوب و برگ، بررسی ارزش‌ها و آرایش عمودی و افقی در منظره).

در مقابل، محدودیت نشر اثر در نسخه‌های کوچک/آلبوم‌محور معمولاً تقلیل سطح تحلیل به یادداشت‌های توصیفی مختصر حاشیه‌ای است؛ البته قطعاً چنین آثاری به دنبال پر کردن جای موزه‌ها یا گالری‌های نمایش آثار طراحی و نقاشی نیستند.

برای هدفی که اغلب خوانندگان این گونه نسخه‌ها دنبال می‌کنند (آموزش تصویری، الهام‌بخشی طراحی و آشنایی اولیه با اسکیس‌های کلاسیک) منبعی مفید و عملی بشمار می‌رند.

درباره نویسنده

آلکسی نیکولایویچ ساوینوف (Алексей Николаевич Савинов / Alexei N. Savinov) پژوهشگر، مورخ هنر و مولف روسی سده بیستم است و مطالعات متعددی را پیرامون نقاشی روسی و هنرمندان منظره‌نگار این سرزمین منتشر نموده است.

ساوینوف به‌عنوان نویسنده متون توضیحی و گردآورنده آلبوم‌های هنری شناخته می‌شود و در دایره موزه‌ای و انتشارات هنری شوروی/روسیه فعالیت‌هایی را برای معرفی مجموعه‌های گرافیکی و نقاشی‌های کلاسیک به انجام رسانده است.

او همچنین در پژوهش‌ها و نمایشگاه‌های مرتبط با نقاشان منظره نقشی تحلیلی ایفا می‌نموده و عمده فعالیت‌هایش هم به حوزه گردآوری و تحلیل اطلاعات مخلوقات و محصولات هنری، بالاخص طراحی منظره در سنت روسی آن، ارتباط می‌یابد؛ این چنین است که نوشته‌هایش معمولا

ً هم‌زمان حاوی نقل‌قول‌های آرشیوی و توضیحات تکنیکال درباره آثار هستند.

سایر کتب

از آثار کتابی آلکسی نیکولایویچ ساوینوف می‌توان به گرآوری این مجموعه‌ها اشاره نمود.

• ایوان ایوانوویچ شیشکین (Иван Иванович Шишкин) — Государственное издательство «Искусство»)، State Publishing House “Iskusstvo”، ۱۹۴۸؛
• طراحی‌های شیشکین (Рисунки И. И. Шишкина / Drawings by I. I. Shishkin) — Академия художеств СССР / Государственное издательство «Искусство»)، USSR Academy of Arts / Iskusstvo، ۱۹۶۰؛
• شیشکین (آلبوم گسترده، مجموعه تصاویر و متون) (Shishkin)، Editions d’Art «Aurora» / Аврора، ۱۹۸۶ (ویرایش بین‌المللی/آلبوم مصور).