تناسب جرم و مجازات

اصل تناسب جرم و مجازات یکی از بنیادی ترین اصول حقوق کیفری جدید است. اصلی که بر پایه عدالت، عقلانیت و کرامت انسانی شکل گرفته و هدف آن برقراری توازن میان شدت رفتار مجرمانه و میزان واکنش کیفری دولت است.

کتاب «تناسب جرم و مجازات» با رویکردی نظری و تحلیلی، این اصل را در بستر حقوق کیفری ایران و مبانی فقهی و فلسفی آن بررسی می کند و جایگاه آن را در سیاست جنایی معاصر تبیین می سازد.

درباره کتاب

کتاب تناسب جرم و مجازات اثری پژوهشی در حوزه حقوق کیفری است که به بررسی مبانی نظری، تاریخی و تقنینی اصل تناسب می پردازد. در این اثر، مفهوم تناسب در پرتو نظریه های عدالت کیفری، اهداف مجازات و سیاست جنایی تحلیل شده است.

نسبت آن با اصولی چون فردی کردن مجازات، منع مجازات های غیر انسانی و اصل قانونی بودن جرم و مجازات بررسی می شود. نویسنده تلاش می کند نشان دهد که چگونه قانونگذار در تعیین نوع و میزان کیفر باید میان نظم عمومی، بازدارندگی و حقوق متهم تعادل برقرار کند.

در سنت حقوقی غرب، بحث تناسب مجازات از قرن هجدهم و با آثار متفکرانی چون چزاره بکاریا در کتاب «جرایم و مجازات ها» ۱۷۶۴ آغاز شد. پس از او، جرمی بنتام با رویکرد فایده گرایانه، تناسب را با معیار سودمندی اجتماعی سنجید.

در دوره معاصر، اصل تناسب در آرای دیوان عالی ایالات متحده و نیز در حقوق کیفری اروپا به عنوان یکی از معیارهای سنجش مشروعیت مجازات تثبیت شده است. کتاب حاضر در همین چارچوب نظری، اما با تمرکز بر نظام حقوقی ایران و منابع فقه اسلامی، به واکاوی این اصل می پردازد. آن را در ارتباط با حدود، قصاص، تعزیرات و مجازات های بازدارنده تحلیل می کند.

درباره نویسنده

دکتر منصور رحمدل از استادان حقوق کیفری در ایران و عضو هیئت علمی دانشگاه در حوزه حقوق جزا و جرم شناسی است. او در رشته حقوق تحصیل کرده و مدرک دکتری خود را در حوزه حقوق کیفری اخذ کرده است.

حوزه های تخصصی او شامل حقوق جزای عمومی، سیاست جنایی، و مبانی نظری مجازات است. او سال ها در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری به تدریس دروس حقوق جزا و اصول حاکم بر مجازات پرداخته است.

رحمدل علاوه بر تدریس دانشگاهی، در زمینه تالیف و پژوهش نیز فعال بوده و آثار او عمدتا در حوزه حقوق کیفری منتشر شده اند. کتاب «تناسب جرم و مجازات» از جمله آثار دانشگاهی اوست که توسط انتشارات سمت منتشر شده است.

در برنامه درسی برخی دانشکده های حقوق به عنوان منبع درسی معرفی می شود. رویکرد وی در آثارش تحلیلی و مبتنی بر مقایسه میان حقوق ایران و نظریه های نوین عدالت کیفری است.