تاریخ ایران باستان جلد دوم

کتاب «تاریخ ایران باستان جلد دوم» از ورود آریایی‌ها به ایران تا پایان هخامنشیان» اثر دکتر شیرین بیانی می باشد. این کتاب یکی از منابع مرجع به زبان فارسی در زمینه تاریخ ایران باستان است. دوره‌ای از تاریخ ایران را بررسی می‌کند که از مهاجرت آریایی‌ها به فلات ایران آغاز می‌شود و تا پایان فرمانروایی هخامنشیان ادامه دارد.

این اثر به‌صورت آموزشی و دانشگاهی تدوین شده و به‌عنوان منبع درس «تاریخ ایران از ایلامی‌ها و آریایی‌ها تا پایان هخامنشیان» در رشته تاریخ کاربرد دارد. در این کتاببا استفاده از منابع و کتیبه‌های تاریخی، شواهد باستان‌ شناسی و تحقیق‌ های نوین تاریخ‌ نگاری تحلیل و روایت می‌شود:

• دین
• هنر
• آداب و رسوم
• ساختار دولت‌ها
• دسته‌های اجتماعی
• تشکیلات اقتصادی و فرهنگی جوامع ایران باستان

این نوع آثار در دوره معاصر، از جمله تألیفات آکادمیک در تاریخ باستان ایران به‌حساب می‌آیند. در مسیر تکامل پژوهش‌های تاریخی کشور قرار دارند. مشابه رویکردهایی که در مجموعه‌هایی مانند The Comprehensive History of Iran نیز پیگیری شده‌اند.

درباره کتاب 

آثار تاریخ ایران باستان در ادبیات تاریخی ایران از اهمیت بسیار برخوردارند. زیرا بخش مهمی از هویت تاریخی، تمدنی و فرهنگی ملت ایران را شکل می‌دهند. در چند دهه اخیر، بسیاری از مؤلفان ایرانی و پژوهش‌گران تاریخ سعی کرده‌اند با بهره‌گیری از منابع باستان‌شناسی، متون کهن پارسی، ایلامی و یونانی، و شواهد نوین تاریخی، دوره‌های مختلف ایران باستان را با تفسیری علمی، منظم و تحلیلی پوشش دهند.

آثاری مانند تاریخ ایران باستان نوشته حسن پیرنیا و نسخه‌های مدرن‌تر هم‌چون مجموعه The Comprehensive History of Iran نمونه‌های بارزی از تلاش‌های گسترده در این زمینه‌اند که تاریخ سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایران را در قالب علمی تدوین کرده‌اند.

کتاب‌هایی مانند اثر شیرین بیانی معمولاً در دوره‌های دانشگاهی و پژوهشی مورد استفاده قرار می‌گیرند و هدفشان نه صرفاً روایت روایی تاریخ، بلکه بررسی تحلیلی، تطبیقی و علمی رویدادها، ساختارهای اجتماعی و تحول دولت‌ها در تاریخ ایران است.

این نوع کتب، با استناد به منابع دست‌اول و نقد منابع پیشین، زمینه‌ای فراهم می‌کنند تا خوانندگان و دانشجویان تاریخ بتوانند دوره‌های مختلف باستان ایران را با نگاه تحلیلی و پژوهشی مطالعه کنند؛ رویکردی که در تاریخ‌نگاری معاصر ایران ارزش و اهمیت علمی بالایی دارد.

درباره نویسنده 

دکتر شیرین بیانی (زاده ۱۱ مرداد ۱۳۱۷ در ایران) مورخ، پژوهش‌گر و استاد دانشگاه است که در حوزه تاریخ ایران باستان و تاریخ سیاسی و فرهنگی ایران شناخته می‌شود. او پس از تحصیل در رشته تاریخ در دبیرستان‌های ادبی مانند ژاندارک و انوشیروان دادگر، موفق به دریافت کارشناسی تاریخ از دانشگاه تهران شد.

سپس به دانشگاه سوربن  (Université Paris-Sorbonne) در فرانسه رفت و در سال‌های دهه ۱۳۴۰ شمسی موفق به اخذ دکترای تاریخ گردید. بخشی از مطالعات او در زمینه تاریخ اجتماعی و فرهنگی ایران باستان متمرکز بود.

در کارنامه علمی بیانی، افزون بر تدریس در دانشگاه تهران در رشته‌های مختلف تاریخ، چندین اثر مهم و معتبر تالیف و تصحیح شده است. از آن جمله می‌توان به کتاب‌های مهم در حوزه ایران باستان، تاریخ مغول و ایلخانی اشاره کرد.

یکی از این آثار، مجموعه سه‌جلدی «دین و دولت در ایران عهد مغول» است که برده جایزه کتاب سال ایران در ۱۳۷۰ نیز شده است. بیانی همچنین به پژوهش‌های میدانی و مطالعات تاریخی در مؤسسات پژوهشی داخلی و خارجی پرداخته است.  در معرفی منابع کلاسیک تاریخ ایران اهمیت ویژه‌ای داشته است.

آثار مهم  

در این بخش فهرستی از آثار شاخص ایشان آورده شده است:

1. جایگاه زن در تاریخ ایران- انتشارات جامی- ۱۴۰۴
2. نوروز و مهرگان- انتشارات جامی- ۱۴۰۳
3. خسرو انوشیروان- انتشارات جامی- ۱۳۹۹
4. مغولان و حکومت ایلخانی در ایران- انتشارات سمت- ۱۳۹۹
5. تاریخ سری مغولات- انتشارات دانشگاه تهران- ۱۳۹۸
6. حافظ و جام جهان نما- انتشارات جامی- ۱۳۹۷

لازم به ذکر است که کتاب‌های دیگر بیانی در زمینه‌های خاص تاریخ ایران باستان و مغول – ایلخانی نیز در دانشگاه‌ها و منابع علمی کشور مورد استفاده قرار می‌گیرند. گرچه همیشه در فهرست فروش عمومی یافت نمی‌شوند.