مدرسه در مدار زندگی

مدرسه در مدار زندگی پاسخی به تغییرات عمیق اجتماعی، فناورانه و اقتصادی هستند و تلاش می‌کنند نقش مدرسه را از یک مرکز انتقال محفوظات به قطب یادگیری فعال، خلاق و توانمندساز تبدیل کنند. این مدارس بر این باور بنا شده‌اند که در عصر اطلاعات و هوش مصنوعی، داشتن دانسته‌های صرف کافی نیست. بلکه مهارت‌های تفکر، همکاری، خلاقیت و حل مسئله، شالوده‌ موفقیت فردی و اجتماعی‌اند.

بنابراین مدرسه باید محیطی باشد که دانش‌آموز تجربه کند، بیازماید، کشف کند، گفت‌وگو کند و خود در ساخت یادگیری مشارکت داشته باشد. به همین دلیل، برنامه درسی این مدارس انعطاف‌پذیر است و معمولاً در قالب پروژه‌های بین‌رشته‌ای، آزمایش‌های عملی، کارگاه‌های یادگیری، فعالیت‌های دیجیتال و تجربه‌های واقعی بیرون از کلاس تنظیم می‌شود. نقش معلم نیز از «منتقل‌کننده اطلاعات» به «مربی یادگیری» تغییر می‌کند؛ یعنی کسی که تسهیل‌گر، راهنما و الهام‌بخش است.

یکی از اصول کلیدی در مدارس نسل جدید، تنوع محیط‌های یادگیری است. یادگیری فقط محدود به کلاس و میز و نیمکت نیست؛ بلکه در کارگاه، آزمایشگاه، طبیعت، فضای شهری، موزه، کتابخانه، مزرعه آموزشی یا حتی در تعامل با جامعه رخ می‌دهد. مهارت‌هایی مانند کار گروهی، حل مسئله و مدیریت زمان در چنین فضاهایی بسیار بهتر رشد می‌کنند.

همچنین این مدارس معمولاً از فناوری ـ نه به‌عنوان ابزار تزئینی بلکه به‌عنوان بخشی از فرایند یادگیری ـ استفاده می‌کنند؛ مانند شبیه‌سازها، واقعیت افزوده، پلتفرم‌های تعاملی و یادگیری معکوس. مهم‌تر اینکه این مدل مدارس بر «رشد همه‌جانبه» تأکید دارند: رشد هیجانی، اجتماعی، جسمی، اخلاقی و شناختی. خروجی مورد انتظار چنین نظامی، «انسانی متفکر، خلاق، مسئول، همدل و توانمند در زندگی واقعی» است؛ نه صرفاً دانش‌آموزی با نمرات بالا.

درباره کتاب

جهان ما جهان در حال تغییر است و این تغییرات، بسیاری از جنبه‌های زندگی ما را تحت تأثیر قرار داده‌اند. حال، ساختارهای آموزشی ما تا چه حد با این تغییرات هم‌سو بوده و تا چه میزان توانسته است پاسخ‌گوی نیازهای انسان قرن بیست‌ویکم باشد؟

امروزه، بسیاری از متخصصان نظام‌های آموزشی بر این باورند که نهاد آموزش برخلاف بسیاری از نهادهای اجتماعی نتوانسته است پایه‌پای تحولات زمانه حرکت و کودکان را برای زندگی در عصر جدید آماده کند. اکنون از گوشه‌وکنار جهان این پرسش شنیده می‌شود: چگونه می‌توان نظام آموزشی را متناسب با نیازهای قرن جدید بازسازی کرد؟

با وجود اختلاف در تعریف مدارس نسل جدید، شاید بتوان همه آن‌ها را «مدرسه در مدار زندگی» دانست. از جمله ویژگی‌های اساسی این مدارس، خلاقیت، کار گروهی، اکتشاف، حل مسئله و تنوع محیط‌های یادگیری است. کتابی که در دست دارید می‌کوشد با ارائه الگویی از چند نظام آموزشی پیشرو و ده مدرسه نوآور جهان، منبعی الهام‌بخش برای تحول در نظام آموزشی کشور عزیزمان ایران باشد.

درباره نویسنده

مینا فلاح نویسنده ایرانی متولد سال ۱۳۶۵ است. مریم فلاح نیز نویسنده و مترجم ایرانی متولد سال ۱۳۶۷ است. وی تا کنون آثاری را به صورت ترجمه‌ای ـ تألیفی، برای نوجوانان پدید آورده است. مینا فلاح نیز نویسنده ایرانی متولد سال ۱۳۶۵ است.

سایر کتب

از آثار مریم فلاح می‌توان از این عناوین نام برد.

• تام و جری و عاقبت طمع کاری (ترجمه)، انتشارات مرسل، ۱۳۹۲؛
• تام و جری و رویای پند آموز (ترجمه)، انتشارات مرسل، ۱۳۹۲؛
• تام و جری و جوجه اردک درستکار (ترجمه)، انتشارات مرسل، ۱۳۹۲؛
• معلم‌یار سوم ابتدایی: فارسی، ریاضی و علوم تجربی، نشر گل‌واژه، ۱۴۰۱.